gedragsverandering

Het gewone leven, tradities en ingesleten gewoonten!

Heb jij goede voornemens tot veranderen?

Het is bijzonder hoe heel Nederland aan het eind van het jaar een checklist gebruikt om het jaar af te ronden. Waarom vinden we het nodig om een jaar af te sluiten en straks weer het nieuwe jaar te openen. Uiteraard hoort bij het nieuwe jaar een aantal goede voornemens. Die we als het meezit een week later al weer laten versloffen.

We noemen het tradities, ingesleten gewoonten. Dit heeft natuurlijk zijn waarde. Het geeft ons houvast en structuur in het leven. Dit hebben we allemaal van tijd tot tijd nodig. Sommige mensen meer dan andere mensen.

Heb jij weleens het schok effect meegemaakt van een andere cultuur?

Vorig jaar om deze tijd zat ik in Gambia Afrika. Het is schokkend te beseffen dat jouw ingesleten gewoonten aan het eind van het jaar geen structuur en houvast geven. Alles was anders, het begon al met het weer. Kerst in de zon lijkt voor ons niet te passen. Met kerst hoort het koud te zijn, daar hoort sneeuw bij. In Gambia beperkt kerst zich tot luxe diners in hotels. In de dorpen ziet het er niet naar uit dat de dagelijkse gang van zaken onderbroken wordt. De kerstversiering is zeer beperkt aanwezig. Opvallend hoe de mensen de hele dag luidt roepen dat het een “Happy Christmas” is.

In dit jaargetijde is het bijzonder om te zien of een school opgericht is door westerlingen of islamitische Afrikanen. De scholen opgericht door westerlingen hebben kerstvakantie. Deze scholen zijn allemaal 2 weken dicht. Daarentegen zien we veel islamitische scholen, waar de kinderen gewoon naar school gaan.

Gambia is een land waar alle geloven naast elkaar leven. Het mooie van dit land is dat ze alle feesten gezamenlijk vieren. Dit vieren is natuurlijk anders dan hoe wij het doen. Om je heen razen de auto’s zoals alle dagen. Het werk gaat door, de 24-uurs economie in optima forma. Dit gaat gewoon 365 dagen per jaar door.

Plotseling wordt de sleur van alle dag doorbroken, wat is er aan de hand?

Van oud op nieuw lijkt er in ene iets te veranderen. Iedereen wordt opgewonden. De restaurants gaan vroeg sluiten om zich voor te bereiden op de gasten die vanaf 18.00 uur binnen druppelen. Het centrum wordt hermetisch afgesloten, een deel van de Gambiaanse bevolking mag het centrum niet meer in. Alleen de mensen die een kaartje hebben gekocht mogen erin. Wij hebben geen kaartjes gekocht om in een hotel te gaan eten. Wij komen het centrum wel in, mogelijk omdat we toerist zijn. We vinden uiteindelijk een restaurant waar veel Afrikaanse mensen genieten van het feest. Voor de deur staat een grote rij van mensen die alles willen zien. Wij worden geroepen en mogen naar binnen.

Over ingesleten gewoonten, het stuit mij wel tegen de borst, dat ik hier in het klein zie hoe er onderscheidt gemaakt wordt tussen mensen. Wij worden uit de menigte gepikt, omdat ze zien dat wij geld te besteden hebben. Economisch gezien heeft de restaurant eigenaar wel gelijk. Als hij geld wil verdienen, moet hij mensen binnen krijgen die ook wat eten en drinken. De eigenaar weet dat hij vanavond een belangrijk deel van de omzet moet halen voordat de rust weerkeert in januari.

Terug naar tradities en ingesleten gewoonten is het goed om in deze bijzondere periode van het jaar, door te brengen in een totaal andere cultuur. Het zet je aan het denken, over je eigen ingesleten gewoonten, gedachten en alles wat je moet koetseren,

Heb ik iets geleerd van de ervaring van het vorige jaar?

Ik heb veel geleerd, vooral de relativiteit ingezien van onze eigen ingesleten tradities en gewoonten. Dit heeft er toe geleid, dat mijn wereld groter is geworden. Ik sta meer open voor dingen die anders kunnen. Ik denk vaker na over mijn eigen gedrag en gewoonten.

Heb ik iets veranderd aan mijn ingesleten gewoonten en tradities?

Dit is heel lastig te zeggen. Ik zie mijn eigen veranderingen pas op termijn. Dit is ook logisch, omdat veranderingen veelal langzaam en sluipend gaan.

Heel eerlijk gezegd wil ik sommige dingen niet veranderen. Als we terug gaan naar de gewoonten en tradities rond kerst en oud & nieuw dan wil ik die niet zomaar veranderen. De oude gewoonten vertegenwoordigen namelijk, warmte, liefde en vriendschap.

Ik heb de kerstboom gezet, de oliebollen komen er ook aan en alles loopt weer als van ouds. Ik waardeer het meer. Misschien wel omdat dit de laatste keer is dat wij op deze plek als gezin deze periode vieren. Komend jaar vliegen de jongens uit en dan zijn ook de tradities van dit gezin aan verandering onderhevig.

Wil ik dit?

Diep in mijn hart wil ik dit niet kwijt, het geeft mij structuur en houvast. Ik weet wat ik heb. Het uitvliegen van het gezin geeft mij gevoelens van angst voor het onbekende. Ik weet niet wat ik er voor terug krijg. Hierbij komen we bij de kern van veel veranderingen. We moeten iets opgeven dat veel moois heeft gebracht. Iets dat ons structuur en houvast heeft geboden. We weten niet wat we ervoor terugkrijgen. We gaan een onzekerheid tegemoet.

Kunnen we  deze veranderingen tegenhouden?

Nee, de belangrijkste les die ik leer is dat dit gewoon het leven is.

Herken jij het dat je iets vast wil houden dat structuur en houvast geeft?

Laat een reactie achter in het onderstaande opmerkingen veld. Deel je eigen gedachten.

 

 

 

 

 

 

6 Comments

  • Alie

    Reply Reply 30 december 2014

    Hi Lizethe, Gambia… ja ik kan me de cultuurschok voorstellen. Lang geleden ben ik naar Turkije en Egypte geweest (beiden in zomervakanties) en heb deze cultuurschok als ‘normaal’ ervaren. Zo lezend kan het heftiger ervaren worden als je in een kerstperiode daar bent. Veilig in mijn coconnetje weet ik dat ook ik aan diverse ingesleten patronen en tradities vastzit. Eens kijken welke ik dit jaar overboord zet 😉
    Succes in 2015 voor jou en je familie!

    • Lizethe Keijzer

      Reply Reply 6 januari 2015

      Alie het is niet erg om patronen vast te houden. Op het moment dat ze in de weg zitten of jou niet verder helpen met je eigen ontwikkeling is het beter er wel iets mee te doen. Soms kiezen mensen er bewust voor om in patronen te blijven zitten. Ik zie het veel om me heen gebeuren. Voor deze mensen verandert er niets. Op het moment dat de omgeving om je heen verandert en jij niet meer mee kan komen, dan zal je iets moeten ondernemen. Vooral leidinggevende die iets willen veranderen in hun team is het belangrijk bewust te zijn van vaste patronen. Deze doorbreek je niet zomaar. De eerste stap is al gezet als je bewust bent van je eigen patronen.

      • Annet Engelbertink

        Reply Reply 11 januari 2015

        Lizethe e.a.
        Inderdaad;het begint allemaal bij bewustwording. Dát is het begin van verandering. Maar soms kan er ook té veel verandering zijn; als alles op losse schroeven staat ! Zelf heb ik ervaren wat het is om alles los te ( moeten) laten; vaste baan,huis,partner……… Wáárdoor laat je je dan leiden ? Ongebaande wegen gaan… cultuur verbazing ! Mij persoonlijk heeft het rijker gemaakt ( niet letterlijk !) en maakt dat ik nu enorm kan genieten van alle schatten die ik heb al lijken ze nog zo vanzelfsprekend en klein.Laat komen wat komt 2015. Goodgoan Annet Engelbertink

        • Lizethe Keijzer

          Reply Reply 13 januari 2015

          Annet,
          Het lijkt haast of wij mensen eerst iets moeten meemaken om het kleine te waarderen. Ik herken je verhaal uit eigen ervaring. Ook mij heeft het rijker gemaakt in de ervaringen. Veranderen is vaak pijnlijk en als je verder kijkt kan het veel nieuw moois teruggeven. In mijn werk heb ik veel mensen gedwongen weg zien gaan. De mensen die ik naderhand gesproken heb, zijn allemaal blij met hun nieuwe mogelijkheden en kansen.

          Goodgoan en we spreken elkaar vast weer in 2015.

  • Sija

    Reply Reply 30 december 2014

    Inderdaad Lizethe,
    Ik herken dit zeker van het afgelopen jaar. Helaas sluit ik dit jaar af met een burn out.
    Ik heb als leiddinggevende in een hectisch en chaotische jaar, mijn 30 medewerkers al coachend door alle veranderingen heen geholpen. Maar ben hierbij mezelf totaal vergeten. Als hard werken niet lukt, ga ik maar harder werken. Juist om iedereen en vooral mijzelf de structuur en houvast te geven tijdens dit veranderingsproces.
    Aan de ene kant ben ik bang voor 2015, aan de andere kant ben ik nu zover dat ik me ga openstellen op dat wat er dan op mijn pad gaat komen en de keuzes die ik dan weer kan en mag gaan maken van mezelf.

    • Lizethe Keijzer

      Reply Reply 6 januari 2015

      Sija bedankt voor je open reactie. Het is al heel belangrijk dat je, je bewust bent van ingesleten patronen. Problemen compenseren door nog harder te gaan werken, zie je helaas bij veel leidinggevende gebeuren. De hele dag door brandjes blussen en’s avonds je mail doen. Aan de inhoud kan je nauwelijks werken.
      Angst voor het onbekende herken ik, een weg terug is er niet. De meeste moed wordt getoond door mensen,die hun angsten overwinnen en doorzetten. Ik wens jou heel veel succes in 2015 en dat je maar veel mensen mag helpen met een keuze te maken.

Leave A Response

* Denotes Required Field