leiderschap competenties

Wat kunnen wij leren van honden bij leiderschap?

Ken jij het groepsgedrag van een hond?

Ik heb een paar weken een hond van vrienden op bezoek. Ik heb een jarenlange ervaring met honden. Het is altijd boeiend om een opgeleide hond te observeren. Ik heb het over een hond die commando’s heeft geleerd en weet wanneer hij iets moet doen.

Een hond wil in principe in een roedel/ team leven. Deze hond kent de roedel van korte bezoekjes en weekenden. De afgelopen week zocht hij eerst zijn plek binnen de groep. Doest, de hond, weet perfect wie de leider is en naar wie hij moet luisteren. Niemand die hem dit vertelt. Hij zoekt zelf ook een maatje. Gek genoeg is dit mijn jongste zoon, die zoekende is met het nemen van verantwoordelijkheid.

De roedel bestaat in dit geval uit 4 volwassen mensen en een hond. Doest vindt het niet leuk als iemand de groep verlaat. Hij wil iedereen bij elkaar houden. Echter als de leider op staat, dan volgt hij direct.

Vaste commando’s als zit, wacht, lig, werken direct. Net als dat hij weet, dat hij de bal moet halen en voor de voeten van de gooier moet leggen. Als je een week lang dezelfde route loopt, dan weet Doest precies waar hij heen moet. De richting voor hem is duidelijk.

Hoe werkt leiderschap bij honden en wat kunnen wij hier van leren?

In teams is het voor de leider niet zo gemakkelijk om leiderschap uit te oefenen. Je bent niet vanzelf een leider. We hebben vaak veel woorden nodig om medewerkers in een bepaalde richting te krijgen. Het duurt lang voordat medewerkers weten wat er van ze verwacht wordt. Dit gaat allemaal niet vanzelf.

Zowel bij mensen als bij honden heeft dit te maken met het aanleren van gedrag. Het aanleren van nieuw gedrag bij honden vraagt:

  • Consequent gedrag van de leider;
  • Duidelijke en eenduidige communicatie;
  • Herhalen van de boodschap;
  • Het geven van gerichte beloningen.

Ik hoor je al zeggen mensen zijn geen honden. Nee, dat klopt helemaal. Mensen zijn slimmer en kunnen sneller nieuw gedrag leren. Bij een hond moet je het aangeleerde gedrag onderhouden, anders vergeet de hond wat verwacht wordt. Als een mens eenmaal geleerd heeft, het geleerde bewust oefent en het geleerde eigen maakt, dan leert een mens voor het leven.

Hoe leren mensen dan? Mensen leren op dezelfde wijze als een hond. Het is alleen iets complexer, omdat wij veelal eerst oud gedrag of oude overtuigingen moeten afleren. We moeten ons eerst bewust worden van het oude gedrag. Zien wat er nieuw van ons verwacht wordt, dan kunnen we nieuw gedrag leren. We kunnen het oefenen en naarmate we beter worden gaan we het nieuwe gedrag installeren. Uiteindelijk laten wij na lang oefenen onbewust het nieuwe gedrag zien.

Wat heeft dit met de werking van een team en leiderschap te maken?

Om een team te laten werken als een eenheid, is oefening nodig. Een team zal vaak oude gewoonten moeten afleren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het te laat en onvoorbereid op een vergadering komen. Om dit gedrag te veranderen vraagt dit de nodige competenties van een leidinggevende. Hij zal vooral consequent gedrag moeten laten zien. Als medewerkers te laat op een vergadering komen, dan bespreek je dit keer op keer. Als mensen zich niet voorbereiden, dan stop je het onderwerp. Je kunt bijvoorbeeld de vergadering een half uur opschorten en iedereen vragen de stukken te lezen.

Het is belangrijk dat de leidinggevende duidelijk en eenduidig aangeeft wat hij verwacht en welk gedrag daarbij hoort. Om het nieuwe gedrag en de verwachtingen eigen te maken, moet de boodschap geregeld herhaald worden. Er is veel oefening nodig om je bewust te worden van het oude gedrag en het nieuwe gedrag aan te leren. Het leren gaat sneller als er positieve beloningen of complimenten gegeven worden.

In dit artikel heb ik een vergelijking gemaakt tussen het leergedrag van honden en mensen. In beide gevallen loopt het leerproces op een vergelijkbare wijze. Mensen hebben een grote voorsprong op honden. Mensen zijn slimmer en sneller in staat om nieuw gedrag eigen te maken en te installeren.  De rol van de leider en zijn competenties spelen een belangrijke rol bij het aanleren van nieuw gedrag.

Wat doe jij als leider om mensen bewust te maken van het gewenste gedrag?

Iedere leidinggevende heeft zijn eigen manier om aan te geven wat hij verwacht van medewerkers.

Geef in het commentaar veld hieronder aan hoe jij de mensen zover krijgt dat ze gaan doen, wat jij wilt dat ze doen.

Als dit artikel interessant is voor mensen in jouw netwerk, wil je het dan ‘delen’ door op één van de social media knoppen hieronder te klikken?

6 Comments

  • Paula

    Reply Reply 12 december 2014

    Een werknemer die aan mijn buro komt en klaagt over een situatie op de werkvloer die nu eenmaal zo is laat ik van plaats ruilen met mij…. Vervolgens neem ik zijn klagende houding over en blijf waarom vragen stellen… De werknemer beseft dan vrij snel dat niet alles zomaar is op te lossen en dat dingen tijd, openheid en wederzijds respect, relativering en aanpassingvernogen vragen. Meestal concludeert de werknemer dan zelf dat niet op elke klaagzang een passend antwoord is.

    • Lizethe Keijzer

      Reply Reply 16 december 2014

      Het is vooral belangrijk om je in te leven in de situatie van een ander. Hier past dan ook wederom bij dat duidelijkheid en consequent gedrag het voor de ander makkelijk maakt zich in te leven in jou situatie. Bij leiderschap hoort het erbij dat je het voortouw neemt om duidelijk te maken wat je van de ander verwacht.

  • Alie

    Reply Reply 13 december 2014

    ‘Hij zoekt zelf ook een maatje. Gek genoeg is dit mijn jongste zoon, die zoekende is met het nemen van verantwoordelijkheid.’ Geweldig: Cesar Milan (The Dogwishperer) zegt het altijd: Je krijgt niet de hond die je wilt, je krijgt de hond die jij nodig hebt!
    Wie weet is dat met medewerkers ook wel zo 😉 Zij leren van jou (zoals Paula al aangaf) en hun beurt leren zij jouw wat.

    • Lizethe Keijzer

      Reply Reply 16 december 2014

      Ik denk dat er een grote wijsheid zit in wat je zegt. Je krijgt de medewerkers, die jij verdient. Het is net als in iedere relatie je moet er aan werken wil het iets moois worden.

  • Tanja van Doesburg

    Reply Reply 18 december 2014

    Wat leuk dat iemand mij attendeerde op dit artikel dat gaat over wat wij kunnen leren van honden over leiderschap. Ik werk samen met honden om leiderschapsontwikkeling tot stand te brengen. De lessen die honden ons op dit vlak te brengen hebben zijn ontzettend groot.

    • Lizethe Keijzer

      Reply Reply 18 december 2014

      Ik heb je website bekeken. Ik wist niet dat er ook iemand leiderschapscoaching deed met honden. Ik weet dat er mensen leiders trainen met paarden en schapen. Heel erg leuk, wie weet kunnen we elkaar nog eens van dienst zijn. In de natuur kennen de dieren ook een natuurlijke orde. Waarschijnlijk was het bij de mens ooit ook zo. Doordat wij een groot leervermogen hebben zijn we de natuur kwijt geraakt. Het is mooi om het gedrag van dieren te bestuderen en hier weer opnieuw van te leren. Waar is jou bedrijf gevestigd?

Leave A Response

* Denotes Required Field